Przejdź do treści
Porównaj oferty
Poradnik

Prowizja za pożyczkę: ile kosztuje, jaki ma limit i kiedy wraca

Redakcja Pozyczka.org.plzasady redakcyjne Aktualizacja: 8 min czytania

W skrócie

Prowizja za pożyczkę to jednorazowa opłata za udzielenie pożyczki, naliczana zwykle od jej kwoty. Wchodzi do całkowitego kosztu i do RRSO, a jej wysokość ogranicza limit pozaodsetkowych kosztów z art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim. Prowizja 500 zł doliczona do pożyczki 5 000 zł na 12 miesięcy podnosi RRSO z 10,47% do 32,42%. Przy wcześniejszej spłacie odzyskujesz proporcjonalną część prowizji.

Dłonie z różowym kalkulatorem nad rachunkami
Fot. kaboompics / Pexels

Co to jest prowizja za pożyczkę?

Prowizja za pożyczkę to jednorazowa opłata, którą pożyczkodawca pobiera za udzielenie pożyczki. Zwykle jest podana jako procent kwoty albo kwota w złotych. W ustawie o kredycie konsumenckim prowizja jest częścią całkowitego kosztu kredytu (art. 5 pkt 6 lit. a) i należy do pozaodsetkowych kosztów kredytu, czyli wszystkich kosztów poza odsetkami (art. 5 pkt 6a).

Prowizja różni się od odsetek w jednym ważnym punkcie. Odsetki nalicza się od kapitału, który pozostał do spłaty, więc z każdą ratą maleją. Prowizję nalicza się raz, od całej kwoty, na początku umowy. Dlatego przy krótkich pożyczkach to prowizja odpowiada za większość kosztu, a przy długich rośnie znaczenie odsetek.

Prowizja bywa ukryta pod innymi nazwami: opłata przygotowawcza, opłata za udzielenie, opłata za rozpatrzenie wniosku. Dla limitu kosztów i dla RRSO nazwa nie ma znaczenia. Liczy się to, czy musisz ją zapłacić, żeby dostać pożyczkę.

Wysokość i sposób pobrania prowizji znajdziesz w formularzu informacyjnym, w części o kosztach kredytu (art. 13 ust. 1 pkt 10 ustawy o kredycie konsumenckim), oraz w umowie (art. 30 ust. 1 pkt 10). Jeśli w formularzu widzisz kilka opłat o różnych nazwach, zsumuj je. Dla Twojego budżetu każda z nich działa tak samo jak prowizja.

Jak prowizja zmienia RRSO pożyczki?

Prowizja podnosi RRSO, bo zwiększa koszt bez zwiększania kwoty, którą dostajesz. W przykładzie obliczeniowym redakcji pożyczka 5 000 zł na 12 równych rat z oprocentowaniem 10% ma RRSO 10,47%. Doliczenie prowizji 500 zł podnosi RRSO do 32,42%, a oferta z oprocentowaniem 0% i prowizją 900 zł ma RRSO 36,76%.

Założenia: na konto trafia 5 000 zł, 12 rat miesięcznych równych, oprocentowanie stałe, prowizja doliczona do kwoty pożyczki.

Wariant Rata Do zapłaty łącznie Prowizja Odsetki RRSO
10%, bez prowizji 439,58 zł 5 274,95 zł 0 zł 274,95 zł 10,47%
10% + prowizja 500 zł 483,54 zł 5 802,45 zł 500 zł 302,45 zł 32,42%
0% + prowizja 900 zł 491,67 zł 5 900,00 zł 900 zł 0 zł 36,76%

Dwie obserwacje. Prowizja 500 zł, czyli 10% kwoty, podnosi RRSO o prawie 22 punkty procentowe. A oferta bez odsetek jest najdroższa z trzech, bo cały koszt przeniesiono do prowizji. Mechanizm RRSO opisujemy dokładniej w tekście RRSO – co to jest i jak je czytać.

Czym różni się prowizja doliczona od potrąconej z wypłaty?

Prowizja doliczona zwiększa kwotę do spłaty: dostajesz 5 000 zł, a spłacasz 5 500 zł z odsetkami. Prowizja potrącona zmniejsza wypłatę: umowa opiewa na 5 000 zł, ale na konto trafia 4 500 zł. W przykładzie redakcji wariant doliczony ma RRSO 32,42%, a potrącony 35,02%, choć prowizja i oprocentowanie są te same.

Przykład obliczeniowy redakcji, oprocentowanie 10%, 12 rat, prowizja 500 zł:

Sposób pobrania prowizji Na konto Rata Do zapłaty łącznie Koszt ponad wypłatę RRSO
Doliczona do pożyczki 5 000 zł 483,54 zł 5 802,45 zł 802,45 zł 32,42%
Potrącona z wypłaty 4 500 zł 439,58 zł 5 274,95 zł 774,95 zł 35,02%

Przy potrąceniu płacisz mniej w złotych, ale dostajesz też mniej pieniędzy, więc koszt w relacji do wypłaty jest wyższy. Jeśli potrzebujesz dokładnie 5 000 zł, przy potrąceniu musiałbyś pożyczyć więcej. Dlatego zawsze sprawdzaj w formularzu informacyjnym pole całkowita kwota kredytu, czyli ile faktycznie dostaniesz.

Jaka może być maksymalna prowizja za pożyczkę?

Ustawa nie ogranicza samej prowizji, tylko sumę wszystkich pozaodsetkowych kosztów. Przy pożyczce na co najmniej 30 dni limit wynosi 10% kwoty plus 10% w skali roku (art. 36a ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim), ale nigdy więcej niż 45% kwoty (art. 36a ust. 2). Przy pożyczce krótszej niż 30 dni limit to 5% kwoty (art. 36a ust. 1a).

Wzór z art. 36a ust. 1: MPKK = (K × 10%) + (K × n/R × 10%), gdzie K to całkowita kwota kredytu, n to okres spłaty w dniach, R to liczba dni w roku. Przykłady obliczeniowe redakcji dla roku liczącego 365 dni:

Kwota i okres Limit pozaodsetkowych kosztów
1 000 zł na 20 dni 50,00 zł (5% kwoty)
1 000 zł na 30 dni 108,22 zł
5 000 zł na 365 dni 1 000,00 zł
5 000 zł na 730 dni 1 500,00 zł
5 000 zł na dowolnie długi okres najwyżej 2 250,00 zł (45%)

Do limitu wlicza się prowizję razem z innymi opłatami i kosztami ubezpieczenia. Ustawa zamyka też dwie furtki: opłaty za odroczenie spłaty w ciągu 120 dni od wypłaty wlicza się do limitu pierwotnej pożyczki (art. 36b), a kolejne pożyczki od tego samego pożyczkodawcy w ciągu 120 dni, gdy pierwsza nie została spłacona, liczy się razem (art. 36c). Koszty ponad limit nie należą się pożyczkodawcy (art. 36a ust. 3). Więcej w tekście maksymalne koszty pożyczki.

Czy prowizja wraca przy wcześniejszej spłacie?

Tak, w części. Przy spłacie pożyczki przed terminem całkowity koszt obniża się o koszty dotyczące okresu, o który skrócono umowę, nawet jeśli zapłaciłeś je z góry (art. 49 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim). TSUE potwierdził w wyroku C-383/18 (Lexitor), że dotyczy to wszystkich kosztów, także prowizji. UOKiK zaleca rozliczenie metodą liniową, według liczby dni.

Metoda liniowa według UOKiK: pożyczkodawca dzieli wszystkie koszty przez liczbę dni kalendarzowych, na które zawarto umowę, i mnoży wynik przez liczbę dni, o które skrócono umowę.

Przykład obliczeniowy redakcji: prowizja 900 zł, umowa na 365 dni, całość spłacona po 120 dniach. Okres skrócenia to 245 dni, więc zwrot prowizji wynosi 900 zł × 245/365 ≈ 604,11 zł. Odsetki płacisz tylko za 120 dni korzystania z pieniędzy.

Pożyczkodawca ma 14 dni od spłaty całości na rozliczenie się z Tobą (art. 52). Przy częściowej spłacie zasada działa odpowiednio (art. 49 ust. 2). Jak to zrobić krok po kroku, opisujemy w tekście wcześniejsza spłata pożyczki.

Czy pożyczkodawca może pobrać prowizję za wcześniejszą spłatę?

Tylko w wąskim zakresie. Art. 50 ustawy o kredycie konsumenckim pozwala zastrzec taką prowizję wyłącznie wtedy, gdy spłata przypada na okres ze stałym oprocentowaniem, a kwota spłacana w ciągu 12 miesięcy przekracza trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw z grudnia poprzedniego roku. Przy typowej pożyczce na kilka tysięcy złotych ten warunek nie jest spełniony.

Nawet gdy warunek jest spełniony, prowizja ma limity:

  • najwyżej 1% spłacanej kwoty, jeśli do końca umowy zostało więcej niż rok (art. 50 ust. 2),
  • najwyżej 0,5%, jeśli został rok lub mniej (art. 50 ust. 3),
  • nie więcej niż odsetki za pozostały okres i nie więcej niż bezpośrednie koszty pożyczkodawcy (art. 50 ust. 4).

Prowizji za wcześniejszą spłatę nie można pobrać przy kredycie w rachunku bankowym ani gdy spłata nastąpiła z ubezpieczenia zabezpieczającego spłatę (art. 51). Informacja o takiej prowizji musi być w formularzu informacyjnym (art. 13 ust. 1 pkt 17) i w umowie (art. 30 ust. 1 pkt 17).

Jak porównać ofertę z prowizją z ofertą bez prowizji?

Porównuj oferty dla tej samej kwoty i tego samego okresu, patrząc na całkowitą kwotę do zapłaty i RRSO, a nie osobno na prowizję i oprocentowanie. Niska prowizja z wysokim oprocentowaniem może kosztować tyle samo co wysoka prowizja z niskim oprocentowaniem. Sprawdź też, czy prowizja jest doliczona, czy potrącona, bo zmienia to kwotę na Twoim koncie.

Krótka lista kontrolna:

  1. Kwota na konto: ile dokładnie dostaniesz po ewentualnym potrąceniu prowizji.
  2. Całkowita kwota do zapłaty: suma wszystkich rat w złotych.
  3. RRSO: dla tego samego okresu spłaty.
  4. Planowana wcześniejsza spłata: jeśli zamierzasz oddać pożyczkę szybciej, policz, ile prowizji wróci według metody liniowej.
  5. Limit kosztów: czy suma prowizji i opłat mieści się w limicie z art. 36a.

W porównaniu pożyczek na raty zestawiamy oferty według całkowitej kwoty do zapłaty dla Twoich parametrów. Jak rozłożyć koszt na składniki, opisujemy w tekście całkowity koszt pożyczki.

Najczęstsze pytania

Czy prowizja za pożyczkę jest obowiązkowa?

Nie. Prowizja to koszt, który pożyczkodawca może, ale nie musi pobierać. Część ofert ma prowizję i niskie oprocentowanie, inne odwrotnie. Dlatego porównuj całkowitą kwotę do zapłaty i RRSO, a nie samą wysokość prowizji albo oprocentowania.

Czy od prowizji doliczonej do pożyczki płacę odsetki?

Tak. Jeśli prowizja jest doliczona do kwoty pożyczki, odsetki nalicza się od sumy kapitału i prowizji. W przykładzie redakcji prowizja 500 zł przy oprocentowaniu 10% na 12 miesięcy podnosi odsetki o 27,50 zł.

Jak odzyskać prowizję po wcześniejszej spłacie pożyczki?

Pożyczkodawca powinien rozliczyć pożyczkę w 14 dni od spłaty całości (art. 52 ustawy o kredycie konsumenckim). Jeśli nie zwróci części prowizji, złóż reklamację z powołaniem na art. 49 i wyrok TSUE C-383/18. Po odmowie możesz zwrócić się do Rzecznika Finansowego.

Czy po odstąpieniu od umowy prowizja wraca w całości?

Tak. Po odstąpieniu od umowy w ciągu 14 dni pożyczkodawcy należą się tylko odsetki za okres korzystania z pieniędzy oraz bezzwrotne koszty poniesione na rzecz organów administracji publicznej (art. 54 ust. 1 i 4 ustawy o kredycie konsumenckim). Prowizja do nich nie należy.

Źródła

  1. Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, art. 5 pkt 6 i 6a, art. 36a–36c (limit pozaodsetkowych kosztów) – t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1362 – isap.sejm.gov.pl
  2. Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, art. 49–52 (wcześniejsza spłata), art. 54 (odstąpienie) – isap.sejm.gov.pl
  3. UOKiK, Banki zwracają pieniądze za wcześniejszą spłatę kredytu (art. 49, wyrok TSUE C-383/18, metoda liniowa) – finanse.uokik.gov.pl
  4. Obliczenia własne redakcji Pozyczka.org.pl, 20.11.2026: rata annuitetowa, RRSO według załącznika nr 4 do ustawy o kredycie konsumenckim

Opracowanie

Redakcja Pozyczka.org.pl

Piszemy o kosztach pożyczek prostym językiem. Każde twierdzenie prawne ma podstawę w ustawie, a przykłady liczymy sami i pokazujemy założenia. Zauważyłeś błąd? Napisz do nas – poprawiamy w ciągu 2 dni roboczych.